Strona główna
Historia dzielnicy  |  Kalendarium dziejów  |  Ciekawe miejsca i zabytki  |  Fotografie

Brzeźno - historia dzielnicy

Pierwsza wzmianka o opisywanej okolicy pochodzi z 1323 r. Skromna osada rybacka należała wówczas do oliwskiego zgromadzenia cystersów. Nazwa została zapożyczona od pobliskiego jeziora, którego brzegi porośnięte były lasem brzozowym. Ciekawie przedstawia się ewolucja nazwy osady: Bresin (1480 r.), Brieszno (1570 r.), Bresen (1618 r.), wreszcie niemieckie Broesen.

Przez kilkaset lat Brzeźno było skromną osadą o rybacko-rzemieślniczym charakterze.Pozostałości Baterii Wiejskiej - ciekawej pamiątki niemieckiej przeszłości Brzeźna Spis z 1771 r. wykazał 194 mieszkańców wioski, z których 118 trudniło się rzemiosłem, a 78 rybołóstwem. Ludność z trudem wiązała koniec z końcem. Chętnie zatem podejmowano dodatkowe prace związane np. z pogłębianiem wiślanego toru wodnego, przeciąganiem łodzi przez Wisłę, czy też w wielu okolicznych zakładach rzemieślniczych.

Przełom w dziejach niepozornej, niczym nie wyróżniającej się, osady przyniósł gdański rozdział epoki napoleońskiej (1807 - 1813). Francuzi zaszczepili nieufnym z początku gdańszczanom zamiłowanie do morskich kąpieli. Pierwszy zakład kąpielowy zbudowano według wizji lekarza Jana Haffnera, zasłużonego również w dziejach pobliskiego Sopotu.Odbudowane molo cieszy się dużą popularnością wśród odwiedzających Brzeźno turystów Pierwsze łazienki zostały zniszczone sztormową pogodą oraz oblężeniem miasta przez wojska carskie (1813).

Ciekawy epizod historii Brzeźna wiąże się z późniejszą obecnością wojsk rosyjskich.Brzeźno - malownicze ujęcie Zatoki Gdańskiej W 1831 roku na brzeźniejskiej plaży zbudowano magazyny oraz stacje kwarantanny, które znacznie ułatwiły Rosjanom prowadzenie działań przeciw zataczającemu coraz szersze kręgi powstaniu listopadowemu. Dzięki carskim pieniądzom wybrukowano trakt prowadzący w stronę Nowego Portu (obecnie ul. Krasickiego) oraz zalesiono obszar wydmowy (dzisiejszy Park Brzeźnieński).

W kolejnych dziesięcioleciach stopniowo zwiększało się rekreacyjne znaczenie Brzeźna. Okolica zyskała wygodne połączenie z Gdańskiem - szeroki trakt prowadzący przez Nowe Szkoty. Coraz częściej korzystano z parowych stateczków - po krótkim rejsie goście w Nowym Porcie przesiadali się na dorożki.

W drugiej połowie XIX w. brzeźnieńskie kąpielisko nieco podupadło, lecz późniejsze inwestycje przyniosły kolejny rozkwit okolicy. Szczególnie ważna okazała się budowa połączenia tramwajowego z Gdańskiem.Przedwojenna zabudowa Brzeźna Letników przyciągały też inne atrakcje, szczególnie wychodzące daleko w morze molo (zbudowane w 1900), które w okresie międzywojennym zostało wydłużone do 200 m.

Brzeźno zyskało zaszczytną pozycję najpopularniejszego kąpieliska gdańskiego - na przełomie XIX i XX w. miejscowość odwiedzało corocznie kilkadziesiąt tysięcy spragnionych odpoczynku gości.

Brzeźno zajęło też ważne miejsce w układzie miejskich umocnień. W drugiej połowie XIX stulecia w okolicy zbudowano kilka fortów, które strzegły portu od strony Zatoki Gdańskiej.

W 1914 r. Brzeźno zostało włączone w administracyjne granice Gdańska. Świetność nadmorskiej dzielnicy przekreśliły powojenne porządki.

Podczas szturmu Armii Czerwonej na umocniony Gdańsk okolica nie doznała wielkich zniszczeń. W późniejszym okresie całkowicie jednak unicestwiono rekreacyjną infrastrukturę dzielnicy. Z plażowego krajobrazu zniknęły: dom zdrojowy, molo, muszla koncertowa, łazienki i wiele innych cennych obiektów. Zmienił się również charakter Brzeźna, w którym elegancka przedwojenna zabudowa został przytłoczona pozbawionymi wyrazu blokami.

Obecne Brzeźno coraz odważniej nawiązuje do przedwojennego rozdziału własnej historii. Znakomitym posunięciem okazała się odbudowa mola, które w połączeniu z atrakcyjnym ciągiem spacerowym przyciąga niezliczone tłumy turystów. Świetnie się sprawdza nadmorska ścieżka rowerowa łącząca Brzeźno z Sopotem.

Wiele wskazuje na atrakcyjną przyszłość dzielnicy, która po kilkudziesięciu latach nijakiej szarości wysunęła się na czoło turystycznego życia Gdańska.

Historia dzielnicy  |  Kalendarium dziejów  |  Ciekawe miejsca i zabytki  |  Fotografie

Wstecz