Strona główna
Forum
Historia dzielnicy|Kalendarium dziejów|Ciekawe miejsca i zabytki|Fotografie

Stare Przedmieście - historia dzielnicy

Dzielnica z wolna kształtowała się już w XIV stuleciu gdy w rejonie dzisiejszej ulicy Lastadia powstał prężny ośrodek stoczniowy. Łasztownia niemal cały rok tętniła pracą wielu cieśli, powroźników, kotwiczników i innych związanych z produkcją okrętową rzemieślników. Zamówień stale przybywało, statki były budowane na zlecenie Holendrów, Anglików. Flamandów, a nawet Włochów.Brama Nizinna - jedna z najciekawszych bram gdańskich Jednym z najciekawszych zrealizowanych zleceń była budowa wielkiej karaweli (1544) dla słynnego króla angielskiego Henryka VIII.

Pod koniec XIV stulecia wytyczono ulice pokrywające się z ciągami dzisiejszych ulic Rzeźnickiej, Żabi Kruk, Kładki oraz Kocurki. W początkach XV wieku w obrębie Starego Przedmieścia znajdowało się aż 370 posesji, z których spora część służyła ogrodowym zamiłowaniom kupców z Głównego Miasta.

W 1419 r. rozpoczęto budowę klasztoru franciszkanów, który odegrał poważną rolę w dziejach nie tylko najbliższej okolicy lecz również całego Gdańska. Wymienić tylko wystarczy zakonnika Aleksandra Svenichena, który wybitnie się przyczynił do rozwoju gdańskiej reformacji.

W 1558 r. nieliczni już zakonnicy zrzekli się praw do klasztornych zabudowań. Opuszczony klasztor władze miejskie przeznaczyły realizację zadań edukacyjnych - niedługo potem długoletnią działalność rozpoczęło Gimnazjum Akademickie, które szybko przyciągnęło młodzież z Gdańska, Pomorza a nawet jeszcze bardziej odległych zakątków kraju.Odnowione dawne koszary pruskie Bardzo wysoki poziom nauczania zapewnił szkole zaszczytne miejsce w dziejach gdańskiej edukacji. Z najbardziej znanych pedagogów sławnej szkoły wymienić należy Jana Hoppiusa, Jakuba Fabriciusa, Piotra Kruegera, Joachima Pastoriusa czy też Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza. Za najwybitniejszego ucznia bez dłuższego wahania należy uznać Jana Heweliusza, który rozsławił polską naukę w uczonych kręgach całej Europy.

W ciągu XVI i XVII stulecia systematycznie malało produkcyjne znaczenie Starego Przedmieścia. Proces paradoksalnie wynikał z wielkiej zamożności gdańskiego kupiectwa, które realizując wielkie obroty z pośrednictwa w handlu zbożem zupełnie odwróciło się od znacznie bardziej ryzykownych przedsięwzięć morskich. Część tętniących wcześniej życiem terenów przeznaczono na cele handlowe. Od 1650 r. północny kraniec Łasztowni służył jako Targ Maślany, nieco wcześniej w pobliżu działać zaczął Targ Dylowy.

Stare Przemieście należało do jednej z najlepiej ufortyfikowanych dzielnic Gdańska.Mała Zbrojownia - zbudowana pod nadzorem Jerzego Strakowskiego Solidne wały pozwoliły na odparcie we wrześniu 1433 r. ataku wojsk husyckich. W XVI i XVII w. umocnienia rozbudowano, dzielnica nie uniknęła jednak poważnych zniszczeń podczas działań oblężniczych z 1734 i 1813 r.

Dzielnica bardzo poważnie ucierpiała wiosną 1945 r. Pomimo wielu zniszczeń Stare Przedmieście jest dzielnicą o wielkim nagromadzeniu ciekawych zabytków, dlatego warto zagłębić się w okoliczny krajobraz, jeszcze dzisiaj zdominowany potęgą dawnych fortyfikacji.

Historia dzielnicy|Kalendarium dziejów|Ciekawe miejsca i zabytki|Fotografie

Wstecz